Hệ Thống Kiểm Soát Hàng Hóa Nhập Khẩu Vào EU Tác Động Mạnh Tới Doanh Nghiệp Việt

Từ ngày 3 tháng 6 năm 2024, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực logistics, chuyển phát nhanh, vận tải biển, hàng không, đường sắt và các ngành liên quan đến xuất khẩu hàng hóa từ Việt Nam sang EU sẽ phải thực hiện khai báo dữ liệu trước khi hàng hóa đến vào hệ thống ICS2 của Liên minh Hải quan Châu Âu.

Theo thông tin từ Tổng cục Hải quan, bắt đầu từ ngày 3 tháng 6 năm 2024, mọi doanh nghiệp hoạt động trong các ngành logistics, chuyển phát nhanh và vận tải đường biển, hàng không, đường sắt, đường bộ liên quan đến hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam sang Liên minh Châu Âu (EU) sẽ phải thực hiện khai báo dữ liệu trước khi hàng hóa đến vào Hệ thống Kiểm soát Hàng hóa Nhập khẩu của EU (ICS2).

Các doanh nghiệp Việt Nam cần nắm chắc quy định này để tránh những hậu quả nghiêm trọng có thể xảy ra. Nếu không tuân thủ, các lô hàng có thể bị tạm giữ ngay tại biên giới EU. Hàng hóa có thể không được hải quan EU thông quan hoặc thậm chí các tờ khai không đầy đủ hoặc bị từ chối có thể dẫn đến lệnh cấm vận do vi phạm các quy định của EU.

Các quy định mới về Hệ thống Kiểm soát hàng hóa Nhập khẩu ICS2 của EU dự kiến sẽ có ảnh hưởng đáng kể đối với các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam.

Theo thông tin từ Tổng cục Hải quan, EU đặt việc đảm bảo an ninh và an toàn cho công dân và thị trường của mình lên hàng đầu. Thương mại hàng hóa của khối EU-27 hiện chiếm khoảng 15% tổng kim ngạch thương mại toàn cầu hàng năm.

EU đang tích cực thực hiện chương trình an ninh và an toàn của Hải quan với việc triển khai hệ thống ICS2. Hệ thống này thu thập và quản lý thông tin hàng hóa một cách bài bản ngay trước khi hàng đến nhằm củng cố hơn nữa các biện pháp kiểm soát an ninh tại các cửa khẩu.
Chương trình tiếp nhận thông tin qua Hệ thống Kiểm soát hàng hóa Nhập khẩu ICS2 đóng vai trò trọng yếu trong việc củng cố quản lý rủi ro hải quan của EU, là một phần của “khung quản lý rủi ro chung” (CRMF).

Hệ thống ICS2 có nhiệm vụ thu thập dữ liệu về tất cả hàng hóa trước khi chúng đến biên giới của EU. Các doanh nghiệp cần phải thực hiện khai báo dữ liệu an toàn và bảo mật trên hệ thống này, thông qua Tờ khai nhập khẩu tóm tắt (ENS).

Các giai đoạn của hệ thống ICS2

Việc nộp các tờ khai này sẽ được áp dụng không đồng đều cho tất cả các doanh nghiệp tùy thuộc vào loại dịch vụ được cung cấp trong quá trình vận chuyển hàng hóa quốc tế. Hệ thống ICS2 sẽ được triển khai theo ba giai đoạn vận hành khác nhau nhằm tăng cường an ninh và quản lý rủi ro hải quan hiệu quả hơn:

• Giai đoạn 1: Bắt đầu từ ngày 15/3/2021, dành cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chuyển phát nhanh, bưu điện và cơ quan bưu chính từ bên ngoài EU.
• Giai đoạn 2: Khởi động từ ngày 1/3/2023, mở rộng áp dụng cho cả ba nhóm đối tượng của giai đoạn 1 cùng với các công ty giao nhận, logistics và doanh nghiệp vận tải hàng không.
• Giai đoạn 3: Dự kiến bắt đầu từ ngày 3/6/2024, sẽ bao gồm tất cả các nhóm từ hai giai đoạn trước và thêm các doanh nghiệp vận tải đường biển, đường sắt, đường bộ cùng với các nhà nhập khẩu tại EU.

Hệ thống ICS2 cho phép thu thập thông tin hàng hóa trước khi đến biên giới EU và phân tích rủi ro. Từ đó giúp xác định sớm các mối đe dọa an ninh, giúp cơ quan hải quan EU can thiệp kịp thời hơn trong chuỗi cung ứng. Tăng cường bảo vệ an toàn cho công dân và thị trường EU trước các mối đe dọa khủng bố. Đồng thời cho phép họ sớm nhận diện các lô hàng có rủi ro cao để có các biện pháp can thiệp thích hợp.

27 nước thuộc liên minh Châu Âu

Lưu ý khi thực hiện khai báo 

Doanh nghiệp xuất khẩu vào EU phải khai báo và chịu trách nhiệm pháp lý về tính chính xác, đầy đủ và kịp thời của các thông tin trên Tờ lược khai nhập khẩu. Dưới đây là một số yêu cầu cụ thể mà doanh nghiệp cần lưu ý khi thực hiện khai báo:

• Thứ nhất: cần khai báo mã HS (6 chữ số) của hàng hóa để mô tả tính chất thương mại của chúng. Áp dụng cho các giao dịch giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp và doanh nghiệp với khách hàng.
• Thứ hai: khai báo số đăng ký và định danh EORI của người nhận hàng tại EU. Đây là thông tin quan trọng giống như mã số doanh nghiệp, cần được cung cấp cho bên khai báo Tờ lược khai nhập khẩu. Số đăng ký và định danh này có thể được kiểm tra xác thực trên trang web của Ủy ban EU (europa.eu) để đảm bảo thông tin chính xác.
• Thứ ba: khai báo thông tin về Bên bán và Bên mua, hoặc chủ sở hữu hàng hóa trong trường hợp lô hàng không liên quan đến giao dịch thương mại. Cần bao gồm cả thông tin về điểm đến cuối cùng của hàng hóa trong Liên minh Châu Âu.
• Thứ tư: cần có bản mô tả đầy đủ và chính xác về hàng hóa bằng ngôn ngữ dễ hiểu, để cơ quan hải quan có thể dễ dàng xác định được tính chất và loại hàng hóa.

Các doanh nghiệp có thể nộp dữ liệu nhập khẩu cho cơ quan hải quan EU dưới dạng một tờ khai đầy đủ nếu họ có đủ thông tin cần thiết. Trong trường hợp thông tin được cung cấp bởi nhiều bên trong chuỗi cung ứng, doanh nghiệp có thể nộp nhiều lần dữ liệu ENS.

Tuy nhiên, cơ quan hải quan EU có quyền từ chối tờ khai ENS nếu phát hiện thiếu thông tin hoặc trong trường hợp cần các biện pháp giảm thiểu rủi ro trước khi hàng được xếp lên tàu hoặc trước khi hàng đến. Khi đó, người khai báo phải cung cấp đầy đủ và chính xác các dữ liệu cần thiết theo yêu cầu của cơ quan hải quan.

Nguồn: Báo Đầu Tư