Hơn 3.500 doanh nghiệp đổ xô vào thị trường hàng Nga tại Trung Quốc: Cơn sốt nhanh chóng đảo chiều

Thương mại Nga – Trung Quốc từng đạt mức kỷ lục 244,8 tỷ USD trong năm 2024, kéo theo sự bùng nổ của các sản phẩm tiêu dùng Nga tại thị trường Trung Quốc. Hàng nghìn doanh nghiệp nhanh chóng tham gia, nhưng chỉ sau một thời gian ngắn, thị trường bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu bất ổn khi vấn đề giả mạo nguồn gốc xuất xứ làm suy giảm niềm tin của người tiêu dùng.

Cơn sốt “hàng Nga” tại Trung Quốc

Trong năm 2024, các sản phẩm được quảng bá là hàng hóa có nguồn gốc Nga xuất hiện ngày càng phổ biến tại Trung Quốc.

Từ chocolate, bánh mì, mật ong, xúc xích cho đến đồ uống, nhiều cửa hàng được thiết kế theo phong cách Nga, sử dụng chữ Cyrillic và các hình ảnh đặc trưng để tạo dấu ấn với khách hàng.

Sức hút không chỉ diễn ra tại các cửa hàng truyền thống. Trên các nền tảng trực tuyến, đặc biệt là Douyin, nhiều buổi livestream liên tục giới thiệu các sản phẩm được quảng bá là hàng Nga.

Theo dữ liệu được đề cập trong bài viết của CafeF, số doanh nghiệp đăng ký có hoạt động liên quan đến hàng hóa Nga tại Trung Quốc đã tăng hơn 20%, đạt 841 doanh nghiệp vào cuối năm 2024.

Đến đầu năm 2025, hơn 3.500 doanh nghiệp liên quan đã được đăng ký trên toàn Trung Quốc. Con số này bao gồm nhiều loại hình doanh nghiệp tham gia vào các hoạt động liên quan đến hàng hóa Nga, chứ không đồng nghĩa với 3.500 cửa hàng bán lẻ.

Khi “hàng Nga” không còn chắc chắn là hàng Nga

Sự phát triển quá nhanh của thị trường cũng kéo theo một vấn đề đáng chú ý.

Các cuộc điều tra và hoạt động kiểm tra từ cuối năm 2024 phát hiện một số cửa hàng sử dụng hình ảnh và thương hiệu Nga để bán những sản phẩm thực tế được sản xuất tại Trung Quốc hoặc quốc gia thứ ba.

Điều đáng nói là vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến những đơn vị kinh doanh thiếu minh bạch.

Các nhà sản xuất Nga chính hãng cũng bị ảnh hưởng khi người tiêu dùng bắt đầu nghi ngờ về nguồn gốc của những sản phẩm được bày bán dưới danh nghĩa hàng Nga.

Đại diện một doanh nghiệp bánh kẹo Nga chia sẻ rằng doanh nghiệp của họ thậm chí phải dành thời gian để thuyết phục khách hàng rằng sản phẩm thực sự có xuất xứ từ Nga.

Đây chính là nghịch lý của thị trường: những doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc lại phải chịu ảnh hưởng từ hành vi gian lận của các đơn vị khác.

Cơn sốt nhanh chóng hạ nhiệt

Khi niềm tin của người tiêu dùng suy giảm, thị trường cũng nhanh chóng đảo chiều.

Chỉ chưa đầy một năm sau khi những cửa hàng mang phong cách Nga xuất hiện rộng rãi, nhiều địa điểm đã phải đóng cửa. Tại Hàng Châu, một số cửa hàng ngừng hoạt động, trong khi những cửa hàng khác phải tiến hành thanh lý.

Trung tâm Xuất khẩu Nga tại Trung Quốc cho rằng việc sử dụng hình ảnh “Nga” như một công cụ marketing nhưng không đảm bảo nguồn gốc thực tế đã gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng và ảnh hưởng trực tiếp đến các nhà xuất khẩu chính hãng.

Các đơn vị liên quan hiện hướng tới việc củng cố những kênh bán hàng chính thức, đồng thời tăng khả năng kiểm tra và xác minh nguồn gốc sản phẩm.

Nguồn gốc xuất xứ ngày càng quan trọng trong thương mại quốc tế

Câu chuyện “hàng Nga” tại Trung Quốc cho thấy một thực tế quan trọng của thương mại hiện đại:

Giá cả và hình thức không còn là yếu tố duy nhất quyết định sức cạnh tranh của hàng hóa.

Khi chuỗi cung ứng ngày càng phức tạp, người tiêu dùng và đối tác thương mại quan tâm nhiều hơn đến:

• Nguồn gốc thực tế của hàng hóa.
• Chứng từ và hồ sơ xuất xứ.
• Khả năng truy xuất nguồn gốc.
• Tính minh bạch của chuỗi cung ứng.
• Uy tín của nhà sản xuất, nhà xuất khẩu và nhà phân phối.

Đặc biệt với hoạt động xuất nhập khẩu, việc kiểm soát thông tin về xuất xứ hàng hóa và chứng từ thương mại không chỉ liên quan đến yêu cầu tuân thủ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín và khả năng tiếp cận thị trường.

Một sản phẩm có thể nhanh chóng tạo “cơn sốt” nhờ marketing, nhưng để tồn tại lâu dài, doanh nghiệp cần xây dựng được niềm tin có thể kiểm chứng.

Bài học cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Thị trường quốc tế luôn tồn tại cơ hội lớn, nhưng đi cùng với đó là những yêu cầu ngày càng cao về tính minh bạch.

Câu chuyện hơn 3.500 doanh nghiệp tham gia vào thị trường hàng Nga tại Trung Quốc rồi chứng kiến làn sóng đóng cửa của nhiều cửa hàng là một ví dụ rõ ràng: khi nguồn gốc hàng hóa bị đánh tráo, không chỉ một doanh nghiệp chịu thiệt hại mà cả hình ảnh của một ngành hàng có thể bị ảnh hưởng.

Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, việc chuẩn hóa chứng từ, kiểm soát xuất xứ và xây dựng chuỗi cung ứng minh bạch vì thế ngày càng trở thành một lợi thế cạnh tranh quan trọng.